Hà Lan, Ba Lan, Tây Ban Nha và Thụy Điển ngày 27/8 kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) nối lại thảo luận về các phương án sử dụng nguồn tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga đang bị phong tỏa tại châu Âu để hỗ trợ Ukraine, trong bối cảnh ngày càng lo ngại nguồn tài chính hiện có của Kiev có thể không đủ trong thời gian tới.
Trong thư gửi Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu về chính sách đối ngoại Kaja Kallas và Ngoại trưởng Ireland Helen McEntee, ngoại trưởng 4 nước đề nghị Ủy ban châu Âu (EC) giao các chuyên gia kỹ thuật nghiên cứu những phương án mới nhằm sử dụng các tài sản bị phong tỏa này. Vấn đề dự kiến được đưa ra thảo luận tại cuộc họp các ngoại trưởng Liên minh châu Âu ở Ireland vào tuần tới.
Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh Liên minh châu Âu đã nhất trí khoản vay trị giá 90 tỷ euro (khoảng 104,8 tỷ USD) hỗ trợ Ukraine trong hai năm 2026-2027, nhưng 4 nước cho rằng nguồn lực này có thể không đáp ứng đầy đủ nhu cầu tài chính của Kiev. Theo các nước, chi phí liên quan đến cuộc xung đột tiếp tục gia tăng trong khi Liên minh châu Âu cần chuẩn bị các nguồn tài chính ổn định hơn cho Ukraine.
Hiện khoảng 210 tỷ euro tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga đang bị phong tỏa tại Liên minh châu Âu, trong đó khoảng 185 tỷ euro được quản lý tại Euroclear, công ty lưu ký chứng khoán có trụ sở tại Bỉ. Liên minh châu Âu trước đó từng nghiên cứu phương án sử dụng số tài sản này làm cơ sở cho một khoản vay hỗ trợ Ukraine, song chưa đạt được đồng thuận do những quan ngại về pháp lý và tài chính.
Thay cho phương án trên, cuối năm 2025, Liên minh châu Âu đã thống nhất huy động 90 tỷ euro thông qua vay chung trên thị trường vốn để hỗ trợ Ukraine trong giai đoạn 2026-2027. Các tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga tiếp tục được giữ nguyên trạng và Liên minh châu Âu duy trì việc phong tỏa cho đến khi có những điều kiện phù hợp liên quan đến việc chấm dứt xung đột và bồi thường thiệt hại.
Trong thư, ngoại trưởng 4 nước thừa nhận đây là vấn đề phức tạp và cho rằng cần tính đến lợi ích chính đáng của các nước thành viên. Các nước đề xuất Ủy ban châu Âu phối hợp chặt chẽ với các thành viên để tìm kiếm những giải pháp mới, đồng thời nghiên cứu cơ chế phân chia các rủi ro có thể phát sinh.
Cùng ngày, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cảnh báo việc sử dụng những tài sản này để hỗ trợ Ukraine có thể dẫn tới các tranh chấp pháp lý. Moskva cho rằng việc chuyển các tài sản bị phong tỏa vào mục đích khác là trái pháp luật và khẳng định sẽ sử dụng các biện pháp pháp lý để bảo vệ lợi ích của Nga nếu Liên minh châu Âu triển khai phương án này./.
EU cam kết hỗ trợ tài chính khẩn cấp cho Ukraine
Ngày 23/10, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí cung cấp nguồn hỗ trợ tài chính cho Ukraine trong 2 năm tới nhằm đáp ứng nhu cầu cấp bách của nước này.