Ngày 18/10, hội thảo quốc tế lần thứ I về an ninh và hợp tác ở Biển Đông do ViệnĐông Phương học-Viện Hàn lâm Khoa học Liên bang Nga tổ chức đã diễn ra tạiMoskva. Tham dự hội thảo có đại diện chính quyền, Quốc hội, Bộ Ngoại giao, giới nghiêncứu vấn đề an ninh khu vực châu Á-Thái Bình Dương, Biển Đông của Nga và gần 20quan chức, học giả đến từ Liên minh châu Âu, Mỹ, Australia, Ấn Độ, Nhật Bản,Singapore... Các phương tiện truyền thông lớn của Nga và quốc tế cũng đưa tin vềsự kiện này. Trong một ngày làm việc với 5 nhóm thảo luận, những người tham dự hội thảo đãtập trung phân tích vấn đề Biển Đông dưới các góc độ địa-chính trị, cơ sở lịchsử và pháp lý của tranh chấp lãnh thổ, nguy cơ đe dọa mất ổn định ở khu vực vàđưa ra một số khuyến nghị giải quyết xung đột hiện nay. Phát biểu tại hội thảo, Vụ trưởng Vụ kế hoạch đối ngoại Bộ Ngoại giao NgaAlexandr Tokovinin kêu gọi các bên tranh chấp kiềm chế, tránh sử dụng vũ lực vàgiải quyết vấn đề tuyệt đối chỉ bằng biện pháp chính trị-ngoại giao, trong đó cơsở quan trọng để áp dụng là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982. Ông Tokovinin nhấn mạnh Nga là quốc gia Á-Âu và rất quan tâm đến việc duy trìhòa bình, ổn định tại khu vực. Nga mong muốn cùng các đối tác thành lập một cấutrúc an ninh chung, tin cậy tại châu Á và đang tích cực thúc đẩy tiến trình này. Phó chủ tịch Duma quốc gia (Hạ viện Nga) Nikolai Levichev bày tỏ quan ngại trướcnguy cơ xung đột ở Biển Đông trong tương lai gần có thể phát triển thành mộtđiểm nóng, cho rằng điều quan trọng mà các bên liên quan cần làm hiện nay làkhông để căng thẳng tiếp tục leo thang. Ông Levichev đánh giá cao vai trò củacác chuyên gia quốc tế và Nga tham gia hội thảo đã góp phần làm sáng tỏ tìnhhình an ninh ở Biển Đông và đóng góp ý kiến cùng với các nhà lập pháp, ngoạigiao và lãnh đạo các nước liên quan tìm kiếm giải pháp cho những tranh chấp, mâuthuẫn ở khu vực. Trong khi đó, ông Vitaly Naumkin, Viện trưởng Viện Đông phương học đánh giá anninh tại châu Á là một chủ đề lớn, thu hút sự quan tâm sát sao của dư luận quốctế, trong đó có Nga. Nga mong muốn các bên tranh chấp cùng nhau vượt qua tháchthức nhằm kiến tạo một môi trường hòa bình, hữu nghị và hợp tác ở khu vực. Các chuyên gia tham dự hội thảo nhất trí cho rằng Việt Nam đã thể hiện lậptrường xây dựng, nhất quán ủng hộ việc giải quyết xung đột bằng biện pháp hòabình, kiên trì kêu gọi các bên liên quan xây dựng “lộ trình” thống nhất và manggiá trị pháp lý cao hơn để giải quyết tranh chấp như thông qua Bộ quy tắc ứng xửở biển Đông (COC). Đề nghị hết sức kịp thời của Việt Nam do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đưa ra tạiĐối thoại Shang-ri-la lần thứ 12 vào tháng 6 vừa qua về việc loại bỏ các biệnpháp sử dụng vũ lực nhằm giải quyết xung đột và làm tất cả để đạt được bầu khôngkhí hòa bình hữu nghị và tin tưởng lẫn nhau cũng nhận được sự đồng tình cao củahội nghị. Các nhà nghiên cứu quốc tế nhấn mạnh, hòa bình và ổn định chỉ được đảm bảo trêncơ sở nỗ lực và thiện chí của tất cả các bên liên quan. Trong đó, lòng tin, sựnhượng bộ lẫn nhau và cam kết không sử dụng vũ lực trong bất luận trường hợp nàođóng vai trò hết sức quan trọng; mọi tranh chấp ở Biển Đông phải được giải quyếtthông qua thương lượng hòa bình, trên tinh thần bình đẳng, hiểu biết và tôntrọng lẫn nhau, tuân thủ luật pháp quốc tế, nhất là công ước của Liên Hợp quốcvề Luật Biển năm 1982, tôn trọng chủ quyền và quyền tài phán của các nước venbiển đối với với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa.
Quang cảnh Hội thảo quốc tế Moskva về an ninh và hợp tác tại biển Đông. (Nguồn: Viện Đông phương học)
Về tương lai giải quyết vấn đề biển Đông, các chuyên gia cho rằng các bên liênquan cần chấm dứt mọi hoạt động làm phức tạp thêm tình hình, không sử dụng vũlực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, giữ nguyên hiện trạng, khôi phục lại lòng tin vànghiên cứu đưa ra một chương trình nghị sự mới, đáp ứng tốt hơn lập trường củacác bên, trước mắt cần sớm thông qua Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông(COC) và tuyệt đối tuân thủ các thỏa thuận đã được ký kết. Hội nghị cũng nhận định, tiến trình giải quyết vấn đề biển Đông phụ thuộc phầnlớn vào lập trường và thiện chí của Trung Quốc. Trong đó, một trong những giảipháp tháo gỡ nút thắt là Trung Quốc phải công nhận chủ quyền hợp pháp của ViệtNam và các nước liên quan ở biển Đông, thay vì đơn phương phủ nhận hoàn toàn nhưhiện nay. Nếu Trung Quốc thực hiện bước đi này, thế bế tắc hiện nay sẽ được tháogỡ và mở ra bầu không khí thuận lợi hơn để tiến tới giải quyết vấn đề một cáchcông bằng và hợp lý./.
(TTXVN)
