Theo thông tin báo chí ngày 8/3, Bộ Tài chính cho biết trong thời gian qua, dư luận xã hội đặc biệt quan tâm đến nhóm các cơ chế, chính sách thu hút vốn đầu tư nước ngoài để góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mức hai con số.
Trả lời nội dung này, Bộ Tài chính (Cục Đầu tư nước ngoài) chia sẻ các nhóm giải pháp nhằm thu hút hiệu quả dòng vốn trực tiếp nước ngoài (FDI). Các giải pháp được thiết kế đồng bộ, hướng đến giải quyết triệt để các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực và các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp, từ đó tạo ra xung lực mới cho nền kinh tế trong bối cảnh toàn cầu có nhiều biến động.
Cải cách thể chế toàn diện
Trong nhóm giải pháp về thể chế và chính sách, Bộ Tài chính nhấn mạnh việc rà soát, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư theo hướng đồng bộ, minh bạch, ổn định và nâng cao tính dự báo được xác định là ưu tiên hàng đầu.
Bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI trong khu vực ASEAN ngày càng gia tăng đồng thời việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu làm thay đổi căn bản công cụ ưu đãi truyền thống. Trước tình hình đó, cơ quan quản lý định hướng cần chuyển mạnh từ ưu đãi thuế sang cơ chế hỗ trợ đầu tư dựa trên chi phí thực tế, như hạ tầng, nhân lực, hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) cùng đổi mới sáng tạo.
Thêm vào đó, công tác cải cách thủ tục hành chính trong các lĩnh vực đất đai, đầu tư, xây dựng và môi trường sẽ được đẩy mạnh theo hướng liên thông, rút ngắn tối đa thời gian xử lý quy trình. Sự điều chỉnh này đặc biệt hướng đến các dự án thuộc lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, năng lượng và trung tâm dữ liệu. Việc rà soát, cắt giảm thủ tục cấp giấy phép lao động và thị thực cho chuyên gia nước ngoài cũng được chú trọng để đáp ứng kịp thời yêu cầu thu hút các dự án FDI quy mô lớn. Ngoài ra, việc tăng cường phối hợp giữa các Bộ, ngành và địa phương sẽ bảo đảm tính thống nhất trong thực thi chính sách, hạn chế tối đa tình trạng chồng chéo hoặc khác biệt khi áp dụng quy định pháp luật.
Về hạ tầng, hệ thống hạ tầng chiến lược, đặc biệt là hạ tầng giao thông, năng lượng và logistics gắn với các hành lang kinh tế-công nghiệp trọng điểm cần tiếp tục được ưu tiên đầu tư. Trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ các tuyến đường bộ cao tốc liên vùng, cảng biển nước sâu, cảng hàng không và hệ thống logistics trung chuyển, giúp giảm chi phí vận tải và nâng cao khả năng kết nối chuỗi cung ứng. Việc hình thành và phát triển các cụm công nghiệp-đô thị-dịch vụ logistics tích hợp tại các vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, miền Trung và phía Nam sẽ tạo ra không gian tập trung thu hút dòng vốn FDI quy mô lớn.
Đối với hạ tầng năng lượng, Bộ Tài Chính cho hay yêu cầu cốt lõi được đặt ra là bảo đảm khả năng cung ứng điện ổn định và dài hạn cho các ngành công nghiệp công nghệ cao, trung tâm dữ liệu và bán dẫn. Thêm vào đó, việc đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo sẽ gắn liền với yêu cầu chuyển dịch xanh của các tập đoàn đa quốc gia, phù hợp với xu thế đầu tư bền vững hiện nay trên thế giới.
Tăng cường liên kết doanh nghiệp
Về nguồn nhân lực, việc tập trung giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động kỹ thuật cao là đòi hỏi cấp bách, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai các dự án. Giải pháp được Bộ Tài chính đưa ra là tăng cường gắn kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp FDI, triển khai cơ chế đặt hàng đào tạo theo nhu cầu ngành, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, công nghệ thông tin, điện tử và trí tuệ nhân tạo. Việc đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động hiện có cũng được đẩy mạnh nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển dịch nhanh sang mô hình sản xuất công nghệ cao.
Bên cạnh đó, việc hoàn thiện cơ chế thu hút và sử dụng chuyên gia nước ngoài thông qua đơn giản hóa thủ tục cấp phép lao động và thị thực sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc di chuyển của nhân lực chất lượng cao. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ và trình độ quản trị của toàn nền kinh tế. Về các giải pháp hỗ trợ, công tác xúc tiến đầu tư sẽ tiếp tục đổi mới theo hướng có trọng tâm, hướng vào các tập đoàn công nghệ lớn, dự án có giá trị gia tăng cao và khả năng lan tỏa tốt. Việc thúc đẩy liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước giúp nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, đưa doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, Việt Nam duy trì nền tảng ổn định, tiếp tục là điểm đến được ưu tiên trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Định hướng phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã được xác định rõ tại Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị. Nghị quyết xác định phát triển khu vực này theo hướng chất lượng, hiệu quả, bền vững; Tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Đây là định hướng quan trọng để tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng cao chất lượng thu hút và sử dụng dòng vốn FDI trong giai đoạn tới.
Nghị quyết số 10-NQ/TW cũng nêu rõ định hướng cụ thể: “Khuyến khích, yêu cầu doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cam kết về công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, phát triển, đào tạo người Việt Nam, tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số để được hưởng các ưu đãi đầu tư theo kết quả thực hiện.” Đây là cơ sở thực tế để thúc đẩy dòng vốn FDI dịch chuyển theo hướng thực chất và bền vững hơn.
Để nhanh chóng cụ thể hóa định hướng này vào thực tiễn cuộc sống, ngày 15/7/2026, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ Tờ trình số 509/TTr-BTC về việc xây dựng Nghị quyết của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW. Tờ trình giao các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu các cơ chế, chính sách đặc thù bao gồm: Cơ chế thúc đẩy chuyển giao công nghệ, tăng tính lan tỏa, liên kết với khu vực kinh tế trong nước; Cơ chế hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; Cơ chế thu hút đầu tư các trung tâm nghiên cứu và phát triển, trung tâm điều hành và đổi mới sáng tạo; Cùng, cơ chế ưu đãi đối với các nhà đầu tư chiến lược, các ngành, lĩnh vực cốt lõi ưu tiên thu hút đầu tư./.
Đông Nam Á lập kỷ lục thu hút vốn FDI nhờ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng
Sự kiên cường của Đông Nam Á được minh chứng qua dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng trưởng vượt bậc, bất chấp những biến động kinh tế thế giới.
