Quán triệt Nghị quyết số 20-NQ/TW Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, tầm nhìn đến năm 2045, thành phố Cần Thơ đặt mục tiêu sẽ là cực tăng trưởng kinh tế biển hàng đầu của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và thuộc nhóm các trung tâm kinh tế biển mạnh quốc gia trong thời gian tới.
Trao đổi với phóng viên VietnamPlus, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơ Trần Chí Hùng, nhấn mạnh thành phố đang đẩy mạnh chuyển từ “kinh tế sông” sang “kinh tế biển,” hướng đến không chỉ là trung tâm hành chính - kinh tế mà còn là “cửa ngõ” hướng biển của toàn vùng.
“Cửa ngõ” hướng biển của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long
- Đầu tiên, xin ông cho biết việc sáp nhập, hợp nhất (thành phố Cần Thơ cũ với tỉnh Sóc Trăng và tỉnh Hậu Giang) đã mở ra những lợi thế chiến lược mới thế nào cho phát triển kinh tế biển của thành phố Cần Thơ hiện nay?
Phó Chủ tịch thành phố Trần Chí Hùng: Sau sáp nhập, thành phố Cần Thơ hiện nay có không gian phát triển rộng lớn hơn. Đặc biệt là sở hữu 72 km đường bờ biển và 177 km tuyến hàng hải sông Hậu được kết nối thông ra biển Đông thông qua 2 luồng tàu biển chính (bao gồm Luồng cho tàu biển tải trọng lớn vào sông Hậu và Luồng hàng hải Định An - Sông Hậu).
Hai luồng hàng hải này có vai trò vận tải biển quan trọng của vùng phục vụ nhu cầu vận tải biển từ Campuchia ra Biển Đông, trong tương lai gần sẽ kết nối với cảng biển quốc tế Trần Đề, tạo động lực phát triển kinh tế biển mạnh mẽ ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Đây cũng là lợi thế để Cần Thơ chuyển từ “kinh tế sông” sang “kinh tế biển,” tạo nền tảng vững chắc để Cần Thơ không chỉ là trung tâm hành chính - kinh tế mà còn là “cửa ngõ” hướng biển của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Việc hợp nhất Cảng hàng không Quốc tế Cần Thơ gắn với cảng biển quốc tế Trần Đề và tuyến luồng hàng hải Định An-Sông Hậu cũng đưa Cần Thơ trở thành cửa ngõ logistic quốc tế duy nhất của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Bên cạnh đó, Cần Thơ có lợi thế không gian biển để phát triển các dự án điện gió ven biển, ngoài khơi và điện năng lượng mặt trời để cung cấp nguồn điện sạch trực tiếp cho các Khu công nghiệp, Trung tâm logistics và nhà máy chế biến, đáp ứng tiêu chuẩn môi trường khắt khe để cấp chứng chỉ năng lượng tái tạo, giúp nông - thủy sản và sản phẩm công nghiệp của vùng dễ dàng vươn ra thị trường quốc tế.
- Như ông chia sẻ, rõ ràng sau sáp nhập, dư địa phát triển kinh tế biển của Cần Thơ đã rộng mở hơn rất nhiều. Vậy đâu là những lĩnh vực ưu tiên sẽ được thành phố tập trung nguồn lực để tạo đột phá trong thời gian tới?
Phó Chủ tịch thành phố Trần Chí Hùng: Bên cạnh việc phát triển du lịch biển, ven biển cũng như phát triển bền vững kinh tế thủy sản, Cần Thơ xác định sẽ tập trung vào những lĩnh vực ưu tiên mang tính đột phá như thu hút đầu tư các dự án điện gió trong Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh.
Cần Thơ có 30 dự án điện gió với tổng công suất 2.802,2MW. Hiện 24 dự án đã được cấp chủ trương đầu tư, với tổng quy mô công suất 2.072,2 MW.
Với tiềm năng điện gió ngoài khơi, ước tính khoảng 30.000MW. Thời gian tới, thành phố mở rộng khu vực nghiên cứu, khảo sát dự án điện gió ngoài khơi nằm cách điểm đấu nối trên đất liền từ 22-30 km, đảm bảo khoảng cách an toàn luồng hàng hải. Hiện thành phố cũng đang tiếp nhận văn bản của 4 nhà đầu tư đề xuất nghiên cứu, khảo sát phát triển dự án điện gió ngoài khơi.
Tiếp theo là tài nguyên khoáng sản cát biển. Thành phố có khu B1 với trữ lượng cấp 333, cấp 222 đạt 680 triệu m3. Trong đó cấp tài nguyên 222 là 145 triệu m3 có thể đáp ứng được nhu cầu nguồn vật liệu xây dựng, san lấp phục vụ phát triển kết cấu hạ tầng, xây dựng các tuyến đường cao tốc trong vùng.
Bên cạnh đó, thành phố hiện đang triển khai Khu kinh tế Trần Đề tại khu vực ven biển, lấn biển gắn với Cảng biển quốc tế Trần Đề trở thành khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực, có hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ, hiện đại; hình thành các cụm kinh tế biển đa ngành, gắn với xây dựng Trung tâm kinh tế biển tại các xã, phường ven biển…
Nhân lực chất lượng cao là “chìa khóa” quyết định sự thành công
- Kinh tế biển không thể phát triển nếu thiếu liên kết vùng. Vậy Cần Thơ đã xác định chiến lược liên kết với các địa phương trong vùng, cũng như Thành phố Hồ Chí Minh và Đông Nam Bộ thế nào để hình thành mạng lưới logistics, thương mại và dịch vụ biển mang tính cạnh tranh quốc tế?
Phó Chủ tịch thành phố Trần Chí Hùng: Thời gian qua, Cần Thơ đã triển khai thực hiện Nghị quyết số 57/NQ-CP ngày 21/4/2022 của Chính phủ; thực hiện tốt vai trò thành viên Hội đồng điều phối vùng Đồng bằng sông Cửu Long theo Quyết định số 825/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Thành phố cũng đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong vùng để quy hoạch cấp vùng, quy hoạch thành phố theo quy định của Luật Quy hoạch, đặc biệt là các dự án hạ tầng giao thông và thủy lợi liên vùng, xây dựng các chương trình, dự án của tiểu vùng liên quan đến biến đổi khí hậu, an ninh nguồn nước. Trong đó, các lĩnh vực liên kết, hợp tác, được Cần Thơ xác định tập trung chủ yếu vào công nghiệp; nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; thương mại - dịch vụ; y tế; tài nguyên, môi trường…
Cần Thơ xác định sẽ là trạm thu gom hàng lẻ, kho bãi chứa hàng để xuất khẩu giúp giảm chi phí logistics cho nông - thủy sản xuất khẩu của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long; hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng để vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ, đường biển, hàng không và đường sắt trong tương lai; đồng thời xác định là Trung tâm xúc tiến thương mại của vùng.
Ngoài ra, Cần Thơ đã chủ động phối hợp với Thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh Đông Nam Bộ xây dựng chuỗi cung ứng logistics liên vùng. Cần Thơ mong muốn là trung tâm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đóng vai trò là “vùng nguyên liệu và sản xuất” kết nối trực tiếp với Trung tâm tài chính - tiêu thụ lớn nhất nước, tiến tới chia sẻ luồng hàng hóa, dịch vụ hàng hải…
- Xác định mục tiêu phát triển kinh tế biển quy mô lớn, vậy Cần Thơ đã có chiến lược đào tạo nhân lực thế nào cho các lĩnh vực như logistics biển, công nghiệp cảng biển, năng lượng tái tạo ngoài khơi, hay kinh tế số gắn với biển?
Phó Chủ tịch thành phố Trần Chí Hùng: Cần Thơ hiện nay có 8 Trường Đại học, 23 Trường Cao đẳng. Đây là cơ hội để thành phố phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn lực phát triển kinh tế biển.
Thành phố Cần Thơ xác định nhân lực chất lượng cao là "chìa khóa" quyết định sự thành công.
Do đó, để đào tạo nhân lực cho chiến lược phát triển kinh tế biển, thành phố tập trung vào ba trụ cột chính. Đầu tiên là liên kết ba nhà (Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp). Thành phố chỉ đạo sở nội vụ phối hợp với các viện, trường và doanh nghiệp xây dựng Đề án phát triển nguồn nhân lực kinh tế biển hoặc lồng ghép vào Đề án đào tạo tập huấn của thành phố phù hợp với thực tế của các tập đoàn kinh tế biển; đặt hàng các trường đại học, cao đẳng lớn trên địa bàn mở rộng và nâng cao chất lượng các ngành đào tạo (như logistics và quản lý chuỗi cung ứng, kỹ thuật hàng hải, năng lượng tái tạo).
Tiếp theo là đổi mới nội dung và chương trình đào tạo (chú trọng đào tạo tích hợp liên ngành kết hợp kiến thức logistics, kỹ thuật công trình biển và năng lượng tái tạo; đào tạo kỹ năng công nghệ số bao gồm trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong chuỗi cung ứng biển hoặc chuyên ngành về năng lượng gió ngoài khơi); đồng thời có chính sách thu hút nhân tài.
Cần Thơ xác định là một trong các trung tâm kinh tế biển mạnh quốc gia
- Để xây dựng các cực tăng trưởng kinh tế biển mới, Cần Thơ có mong muốn, đề xuất Trung ương hỗ trợ những cơ chế đặc thù gì để tạo đột phá phát triển?
Phó Chủ tịch thành phố Trần Chí Hùng: Qua 8 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW về chiến lược phát triển kinh tế biển, thành phố còn gặp một số khó khăn, thách thức, như: Hạ tầng giao thông kết nối cảng biển cần nguồn vốn lớn; kinh tế biển của thành phố có phát triển nhưng chưa tương xứng với tiềm năng lợi thế, chưa đồng bộ và toàn diện, nhất là các ngành du lịch biển; kinh tế cảng biển và logistics chậm đổi mới, thiếu đột phá...
Trong khi đó, vùng ven biển thường xuyên chịu tác động của biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, sạt lở bờ sông, bờ biển và nước biển dâng vẫn thường xuyên xảy ra; việc quản lý tài nguyên, giao khu vực biển và thủ tục đầu tư vẫn còn chồng chéo. Ngoài ra, ranh giới hành chính trên biển giữa các tỉnh và giữa các xã, phường có biển trong 1 tỉnh cũng chưa được phân định gây khó khăn đến công tác quản lý của các địa phương.
Do đó, thành phố Cần Thơ đề xuất 2 cơ chế đặc thù từ Trung ương.
Cần Thơ đề xuất cho phép thành phố áp dụng mô hình thí điểm phân cấp mạnh mẽ hơn trong việc giao khu vực biển, phê duyệt dự án năng lượng tái tạo ngoài khơi.
Cần Thơ cũng mong muốn Trung ương quan tâm, ưu tiên phân bổ nguồn vốn ngân sách trung ương và vốn ODA cho các dự án hạ tầng giao thông động lực (nhất là luồng cho tàu trọng tải lớn vào sông Hậu, cảng Trần Đề).
- Với mục tiêu, chiến lược phát triển trên, ông muốn gửi tới cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư, người dân thông điệp gì để cùng chung tay hiện thực hóa khát vọng xây dựng một tỉnh biển mạnh, giàu bản sắc và phát triển bền vững?
Phó Chủ tịch thành phố Trần Chí Hùng: Quán triệt Nghị quyết số 20-NQ/TW, Cần Thơ quyết tâm sẽ là thành phố biển hiện đại, sinh thái, thông minh và bền vững; là cực tăng trưởng kinh tế biển hàng đầu của Đồng bằng sông Cửu Long và thuộc nhóm các trung tâm kinh tế biển mạnh quốc gia; không chỉ là một trung tâm logistics, cảng biển nước sâu sôi động mà còn là hình mẫu về kinh tế biển xanh, giàu bản sắc văn hóa sông nước - ven biển.
Vì thế, tôi muốn gửi đến các doanh nghiệp, nhà đầu tư và Nhân dân thông điệp: Sự đồng lòng, khát vọng vươn lên của toàn thể Nhân dân là động lực quyết định; sự tiên phong đầu tư xanh và cam kết dài hạn của cộng đồng doanh nghiệp là yếu tố then chốt; Đảng bộ, chính quyền thành phố luôn đồng hành và kiến tạo là yếu tố thúc đẩy, để thành phố Cần Thơ là một trong các trung tâm kinh tế biển mạnh quốc gia./.
Trân trọng cảm ơn ông!
Quảng Ninh khơi dậy khát vọng “mạnh về biển, giàu từ biển” trong kỷ nguyên mới
Quảng Ninh đặt mục tiêu đến năm 2045 là “Điểm đến toàn cầu” với hệ thống du lịch sinh thái biển đẳng cấp quốc tế, đồng thời là Trung tâm kinh tế biển hiện đại, toàn diện, với hệ thống hạ tầng đồng bộ.
