Tỉnh Quảng Ninh đang dồn toàn lực tháo gỡ các vướng mắc về nguồn gốc đất đai và bố trí nhân lực làm việc xuyên đêm, quyết tâm hoàn thành bàn giao toàn bộ 156,22 ha mặt bằng Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh trước ngày 30/9/2026.
Tính đến nay, việc giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt tốc độ cao đoạn qua Quảng Ninh đã tiến hành bàn giao 48,69 ha, tương đương 25,8% tổng diện tích toàn tuyến. Như vậy, trong khoảng 2 tháng tới, tỉnh phải tập trung hoàn thành thu hồi 74,2% diện tích còn lại, tương đương hơn 107 ha. Đây là áp lực rất lớn đối với chính quyền các địa phương và các sở, ngành liên quan.
Khó khăn lớn nhất hiện nay nằm ở khâu xác minh nguồn gốc đất đai do tính chất hồ sơ qua nhiều thời kỳ phức tạp. Điển hình như tại phường Hà An, vướng mắc phát sinh đối với diện tích đất nuôi trồng thủy sản của các hộ dân. Trước đây các hộ được giao đất, nhưng từ năm 2011 đã chuyển sang hình thức thuê đất theo chủ trương thành lập hợp tác xã của tỉnh.
Theo quy định của Luật Đất đai, đất thuê không thuộc đối tượng được bồi thường tài sản trên đất hay hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, dẫn đến tình trạng người dân khiếu nại kéo dài. Đến nay, các cơ quan chức năng đã rà soát quy trình, thực hiện đúng kết luận thanh tra và giải quyết dứt điểm 40 trường hợp khiếu nại.
Nhằm giải quyết triệt để các "nút thắt" tiến độ, Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh áp dụng chế độ giao ban, báo cáo tình hình giải phóng mặt bằng theo hàng ngày và hàng tuần. Tỉnh đã quyết định điều động, tăng cường 21 cán bộ, công chức có chuyên môn thuộc các sở, ngành cấp tỉnh trực tiếp xuống hỗ trợ các địa bàn trọng điểm như Đông Mai, Uông Bí, Hoàng Quế, Yên Tử. Đồng thời, các sở, ngành thành lập thêm các tổ công tác lưu động, phối hợp cùng lực lượng cơ sở tập trung tăng ca, làm việc liên tục đến đêm để rà soát từng hồ sơ, thửa đất.
Theo ông Ngọc Thái Hoàng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ninh, tỉnh đặt chỉ đạo kiên quyết yêu cầu các địa phương phải hoàn thành dứt điểm việc xác minh nguồn gốc đất và lập xong toàn bộ phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ngay trong tháng 7/2026. Việc chuẩn hóa quy trình pháp lý ngay từ đầu giúp bảo đảm tối đa quyền lợi chính đáng của người dân, đồng thời ngăn ngừa phát sinh khiếu kiện sau này.
Song song với công tác giải phóng mặt bằng, tỉnh Quảng Ninh đã kịp thời phân bổ 2.000 tỷ đồng từ nguồn tăng thu tiền sử dụng đất để chi trả bồi thường cho các hộ dân và tổ chức; phần vốn 760 tỷ đồng còn lại đang tiếp tục được cân đối bố trí. Địa phương cũng đã hoàn tất thủ tục chuyển mục đích sử dụng 5,14 ha rừng, đồng thời triển khai các giải pháp tham vấn kỹ thuật bảo vệ môi trường, giảm thiểu tiếng ồn tại các khu vực nhạy cảm như danh thắng Yên Tử và sông Yên Lập.
Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh qua địa bàn tỉnh dài 39 km, tổng mức đầu tư 48.100 tỷ đồng, không bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng do Công ty cổ phần Đầu tư phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed làm chủ đầu tư.
Dự án giải phóng mặt bằng có tổng mức đầu tư 2.760 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh, ảnh hưởng đến 1.711 hộ dân và 18 tổ chức tại 7 phường. Việc dứt điểm mặt bằng trước mốc 30/9 là điều kiện tiên quyết để dự án đáp ứng mục tiêu hoàn thành công tác xây dựng và đưa vào vận hành trong năm 2028./.
Quý III: Sẽ chọn tư vấn lập nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao
Chính phủ Việt Nam xác định việc lựa chọn các đơn vị tư vấn có năng lực, kinh nghiệm quốc tế và tư duy công nghệ tiên tiến là yếu tố then chốt, quyết định chất lượng và hiệu quả lâu dài của dự án.
